بطری‌های دارویی پلاستیکی و رشد بازار جهانی تا ۲۰۳۵؛ چرا صنعت دارو به دستگاه‌های تزریق-بادی نیاز دارد؟

بازار جهانی بطری‌های دارویی پلاستیکی این روزها با سرعتی محسوس در حال رشد است؛ رشدی که ریشه در سخت‌گیری روزافزون مقررات بسته‌بندی دارو، نیاز به ایمنی کودک (Child-Resistant) و دقت دوز دارد. در همین حال، برگزاری نمایشگاه فارمکس ۱۴۰۴ در ایران بار دیگر نشان داد که صنعت دارویی کشور، از تأمین مواد اولیه تا بسته‌بندی نهایی، همچنان به فناوری و تجهیزات به‌روز وابسته است. در این مقاله از ماشین بازار، نگاهی به روند بازار جهانی بطری‌های دارویی پلاستیکی، نقش دستگاه‌های تزریق-بادی (ISBM) در این صنعت و آخرین تحولات این حوزه می‌اندازیم.

فارمکس ۱۴۰۴ و چالش‌های صنعت دارویی کشور

نمایشگاه بین‌المللی فارمکس، از رویدادهای مهم صنعت دارویی ایران، امسال نیز میزبان فعالان این حوزه بود. به‌گزارش رسانه‌های تخصصی، فعالان صنعت در حاشیه این رویداد از موضوعاتی چون روند تخصیص ارز و ترخیص مواد اولیه سخن گفتند؛ مسائلی که نشان می‌دهد تولید داخلی دارو و ملزومات آن، از جمله بسته‌بندی، همچنان با چالش‌های زیرساختی روبه‌روست. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری در تجهیزات بسته‌بندی داخلی مانند دستگاه‌های تزریق پلاستیک و تزریق-بادی، می‌تواند بخشی از وابستگی به واردات را کاهش دهد.

رشد بازار جهانی بطری‌های دارویی پلاستیکی تا ۲۰۳۵

بر اساس تحلیل‌های منتشرشده در بازارهای بین‌المللی، بازار جهانی بطری‌های تزریق-بادی (Injection Blow Molded Bottles) با نرخ رشد سالانه مرکب حدود ۴.۲ درصد تا سال ۲۰۳۵ رشد خواهد کرد. محرک اصلی این رشد، مقررات سخت‌گیرانه مربوط به یکپارچگی بسته‌بندی دارو و الزامات ایمنی کودک است.

در تفکیک کاربردها، صنایع دارویی با حدود ۳۲ درصد، بزرگ‌ترین سهم از بازار بطری‌های تزریق-بادی را در اختیار دارند؛ سهمی که ناشی از نیاز این صنعت به عقیم‌سازی (استریلیزاسیون)، دقت دوز دارو و یکپارچگی بسته‌بندی است. پس از آن، صنایع آرایشی-بهداشتی با ۲۸ درصد و صنایع غذایی با ۱۸ درصد قرار دارند. از نظر جغرافیایی نیز منطقه آسیا-اقیانوسیه با رهبری چین و هند، با ۴۲ درصد سهم، پیشتاز رشد این بازار محسوب می‌شود.

چرا صنعت دارو به دستگاه‌های تزریق-بادی وابسته است؟

دستگاه‌های تزریق-بادی (Injection Stretch Blow Molding) امکان تولید بطری‌ها و ظروف پلاستیکی با دیواره یکنواخت، شفافیت بالا و دقت ابعادی بسیار دقیق را فراهم می‌کنند؛ ویژگی‌هایی که برای بسته‌بندی دارو حیاتی هستند. برخلاف بطری‌های اکسترودی معمولی، بطری‌های تولیدشده با این فناوری معمولاً بدون درز بوده و مقاومت بهتری در برابر نشت و آلودگی دارند؛ نکته‌ای که به‌ویژه برای شربت‌ها، قطره‌ها و محلول‌های تزریقی اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

کاربرد دستگاه‌های تزریق و تزریق-بادی در بسته‌بندی دارو

در زنجیره تولید بسته‌بندی دارویی، معمولاً چند خانواده دستگاه نقش کلیدی دارند:

تولیدکنندگان دانش‌بنیان داخلی؛ گامی به‌سوی خودکفایی

در سال‌های اخیر، چند شرکت دانش‌بنیان ایرانی وارد حوزه طراحی و ساخت دستگاه‌های تزریق، تزریق-بادی و خطوط بسته‌بندی دارویی شده‌اند و توانسته‌اند بخشی از نیاز صنعت دارو و ملزومات پزشکی کشور را با کیفیتی قابل قبول و پشتیبانی فنی داخلی تأمین کنند. برای نمونه، مجموعه‌ای مانند پارس فارما در کنار ساخت دستگاه‌های تزریق پلاستیک و تزریق-بادی، در حوزه تولید بطری و ظروف دارویی و راه‌اندازی خطوط BFS نیز فعالیت می‌کند؛ نمونه‌ای از مسیری که می‌تواند به کاهش وابستگی صنعت دارویی کشور به واردات تجهیزات کمک کند.

چشم‌انداز آینده صنعت

با توجه به روند رو به رشد مقررات بین‌المللی بسته‌بندی دارو و افزایش تقاضا برای بسته‌بندی‌های سبک‌تر و قابل بازیافت، انتظار می‌رود در سال‌های آینده سرمایه‌گذاری در دستگاه‌های تزریق-بادی نسل جدید، هم در سطح جهانی و هم در بازار داخلی ایران، افزایش یابد. برای واحدهای تولیدی داخلی، به‌روزرسانی خط تولید و انتخاب دستگاه متناسب با نوع محصول، یکی از مهم‌ترین تصمیمات سرمایه‌گذاری در سال‌های پیش رو خواهد بود.